Gevoelige medische gegevens vragen om constante zorg. Een datalek kan direct schade veroorzaken. Daarom moet je snel en duidelijk handelen. Met deze 6 tips voorkom je veel problemen.
Voorkom fouten bij e-mailen van medische gegevens
Let op: een klein foutje in een e-mailadres kan al een datalek veroorzaken. Gegevens belanden dan bij de verkeerde ontvanger.
- Versleutel bijlagen altijd met een wachtwoord.
- Geef dit wachtwoord via een apart kanaal door.
- Overweeg daarom een beveiligd portaal in plaats van e-mail.
Voorbeeld: een medewerker klikt verkeerd. Dankzij versleuteling kan de ontvanger niets openen. Zo blijft de schade beperkt.
Beperk risico’s met papieren dossiers
Let op: papieren dossiers raken snel kwijt. Ze worden vergeten, gestolen of onderweg achtergelaten. Dat levert direct een datalek op.
- Neem geen papieren zorgdossiers mee naar huis.
- Scan dossiers en bewaar ze in een beveiligd systeem.
- Log thuis in via de beveiligde netwerkomgeving.
Voorbeeld: een jeugdhulpverlener verliest een map. Dankzij digitalisering via een veilig systeem voorkom je dit.
Ga zorgvuldig om met draagbare apparatuur
Daarom: sla geen medische gegevens op USB-sticks, laptops of telefoons op. Verlies of diefstal levert meteen een groot risico op.
- Bewaar gegevens niet op draagbare apparaten.
- Moet je toch data meenemen? Versleutel altijd.
Voorbeeld: een laptop wordt gestolen. Door versleuteling kan de dief niets met de data.
Bescherm medewerkers tegen phishing
Phishing-aanvallen nemen toe. Daardoor krijgen hackers toegang tot accounts en systemen. Voorkom dit door bewustwording en techniek te combineren.
- Train medewerkers in het herkennen van phishing.
- Installeer en update firewalls tijdig.
- Blokkeer verdachte e-mails direct.
De meest voorkomende phishing in de zorg
Let op: phishing in de zorg richt zich vaak op vertrouwen en snelheid. Deze varianten zie je het meest:
- Factuurfraude: een mail lijkt afkomstig van een leverancier of zorgverzekeraar met het verzoek om snel te betalen.
- Nepberichten van collega’s: een hacker gebruikt een adres dat sterk lijkt op dat van een collega of manager.
- Inlogpagina’s van EPD-systemen: medewerkers krijgen een link naar een valse inlogpagina van een elektronisch patiëntendossier.
- Medische updates of richtlijnen: mails met zogenaamd belangrijke informatie over nieuwe protocollen of medicatie.
Combineer phishing simulatie en security awareness
Let op: trainen alleen is vaak niet genoeg. Medewerkers leren het best door ervaring én door bewustwording. Daarom is de combinatie van phishing simulatie en security awareness zo krachtig.
- Met een phishing simulatie ervaren medewerkers hoe makkelijk je in een val trapt.
- Security awareness trainingen leggen uit waarom bescherming van persoonsgegevens belangrijk is.
- Leidinggevenden krijgen inzicht in hun rol om een veilige cultuur te stimuleren.
Voorbeeld: tijdens een simulatie klikte een derde van de medewerkers op een link. Na de combinatie van simulatie en awareness daalde dit naar minder dan vijf procent.
Privacy365 – Zorg en Welzijn van AVG-trainingen is hierbij ideaal. Dit programma combineert realistische phishing simulaties met toegankelijke awareness trainingen. Zo begrijpt iedereen in de organisatie – van medewerker tot leidinggevende – waarom bescherming van persoonsgegevens noodzakelijk is.
Verminder de impact van ransomware
Ransomware legt systemen plat. Zorgverleners verliezen toegang en patiënten lopen direct gevaar. Daarom moet je voorbereid zijn.
- Update software en systemen op tijd.
- Gebruik veilige protocollen en gescheiden netwerken.
- Maak altijd back-ups.
Voorbeeld: een huisartspraktijk wordt getroffen. Dankzij dagelijkse back-ups blijven gegevens beschikbaar en wordt herstel mogelijk.
Conclusie: neem datalekpreventie serieus
Let op: een datalek raakt patiënten én organisatie. Daarom moet je structureel maatregelen nemen. Als Privacy Officer of Functionaris Gegevensbescherming speel je hierin een actieve rol. Jij zet bewustwording in beweging, zorgt voor beleid en stimuleert veilig gedrag.
Met deze 6 tips voor zorg en welzijnsorganisaties om een datalek te voorkomen, inclusief de combinatie van phishing simulatie en security awareness, maak je jouw organisatie sterker en veiliger.
