De Functionaris Gegevensbescherming (FG) is een onmisbare schakel binnen gemeenten en andere overheidsorganisaties. Als onafhankelijke privacy-adviseur en toezichthouder bewaakt de FG de bescherming van persoonsgegevens die worden verwerkt namens de gemeenteraad, het college van B&W en de burgemeester. Daarmee vervult de FG een belangrijke rol in het naleven van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en het versterken van vertrouwen van burgers in de overheid.
De wettelijke rol van de FG
De FG heeft belangrijke wettelijke taken gekregen. Hij of zij:
- Informeert het bestuur, management en medewerkers over hun verplichtingen op het gebied van gegevensbescherming.
- Adviseert over risico’s, passende maatregelen en beleidskeuzes.
- Toetst en houdt toezicht op de naleving van de AVG, sectorale wetgeving en interne beleidsregels.
- Beoordeelt gegevensbeschermingseffectbeoordelingen (DPIA’s) en andere risicoanalyses.
- Is aanspreekpunt voor zowel de Autoriteit Persoonsgegevens als voor burgers die vragen of klachten hebben.
Het doel: het bevorderen van een veilige, transparante en rechtmatige omgang met persoonsgegevens binnen de gemeente.
Onafhankelijke positie
Een FG binnen de overheid moet zijn werk volledig onafhankelijk kunnen uitvoeren. Dat betekent:
- Geen inmenging of instructies van bestuur of management.
- Geen ontslag of straf bij het uitvoeren van toezichtstaken.
- Directe toegang tot de gemeentesecretaris, griffier en bestuursorganen.
- Toegang tot alle processen, systemen en informatie die nodig zijn voor zijn of haar toezicht.
De adviezen van de FG zijn zwaarwegend. Afwijken mag, maar alleen gemotiveerd en goed gedocumenteerd.
Taken in de praktijk
De FG binnen een gemeente of andere overheidsinstelling houdt zich dagelijks bezig met:
- Het controleren van de naleving van interne en externe privacyregels.
- Het bevorderen van security awareness van medewerkers.
- Het begeleiden van de afhandeling van verzoeken van burgers, zoals inzage- of verwijderingsverzoeken.
- Het adviseren over de inzet van technologieën zoals algoritmen of AI in gemeentelijke dienstverlening.
- Het onderhouden van contact met de Autoriteit Persoonsgegevens.
Hiermee verbindt de FG beleid, techniek, juridische verplichtingen en maatschappelijke verwachtingen.
Functie-eisen: kennis en ervaring
Een FG in de overheid beschikt doorgaans over:
- HBO/WO werk- en denkniveau, vaak met een juridische, bestuurlijke of technische achtergrond.
- Affiniteit met rechten en vrijheden van burgers, risicobeheersing en informatiemanagement.
- Opleidingen en certificeringen op het gebied van gegevensbescherming, bestuurlijke advisering en auditing.
- Ervaring in complexe organisaties, waar politiek, beleid en uitvoering samenkomen.
Opleiding tot Functionaris Gegevensbescherming
Wil je zelf aan de slag als FG bij de overheid? Dan is een gespecialiseerde opleiding essentieel. Bij AVG-trainingen volg je de Opleiding Functionaris Gegevensbescherming, waarin je wordt voorbereid op deze veelzijdige en verantwoordelijke rol. Je leert hoe je:
- De AVG vertaalt naar de dagelijkse praktijk van gemeenten en overheidsinstellingen.
- Toezicht vormgeeft en onafhankelijk opereert.
- Strategisch advies geeft en draagvlak creëert bij bestuur en management.
Met een certificaat op zak ben je goed voorbereid om als FG bij de overheid het verschil te maken.
